در مورد بیماری خاموش پوکی استخوان چه می دانید؟


در مورد بیماری خاموش پوکی استخوان چه می دانید؟

به گزارش دموکراسی آنلاین، افزایش سن با ضعف، شکستگی استخوان، قوس کمر و کوتاهی قد همراه است که اغلب افراد آن را نشانه پیری می نامند، اما این علائم در واقع نشانه پوکی استخوان است. سایر عوامل خطر مهم برای ابتلا به این بیماری شامل مواردی مانند کم تحرکی، یائسگی، رژیم غذایی با کمبود کلسیم، استفاده از برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها، سیگار کشیدن، عدم قرار گرفتن در معرض نور خورشید و همچنین عوامل ارثی و ژنتیکی است. مطالعات مختلف نشان داده است که تا 70 درصد این بیماری توسط ژن ها قابل کنترل است و در خانواده ها ایجاد می شود.
زنان بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا می شوند، البته دلایل زیادی برای این امر وجود دارد که مهم ترین آنها یائسگی است. در این دوره به دلیل کاهش هورمون استروژن میزان تراکم استخوان کاهش می یابد. این بیماری علائم مشخصی ندارد و به همین دلیل به عنوان یک بیماری خاموش شناخته می شود. در مراحل اولیه بیماری، علائم آن به ندرت ظاهر می شود که تشخیص بیماری را دشوار می کند.
یکی از مهم ترین علائم پوکی استخوان شکستگی خود به خودی استخوان ها با کمترین ضربه است که تا حد زیادی در ناحیه گردن، لگن، لگن و ستون فقرات رخ می دهد و پس از این شکستگی ها درد در نواحی شکسته ایجاد می شود. انحنای ستون فقرات و کوتاهی قد نیز از علائم آن است.
این بیماری هزینه های زیادی را بر جامعه و فرد تحمیل می کند به گونه ای که طبق بررسی های انجام شده در دانشگاه علوم پزشکی تهران، پوکی استخوان عامل از دست دادن بیش از 36 هزار سال زندگی زنان و مردان ایرانی در روز است. بنابراین می توان گفت که مرگ و میر و بار ناشی از پوکی استخوان به دلیل شکستگی های مکرر استخوان و هزینه های درمان و بستری همیشه قابل توجه بوده و در نتیجه پیشگیری از آن نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی، کاهش مرگ و میر و کاهش مرگ و میر دارد. هزینه های خدمات و درمان
برای تشخیص این بیماری از روش های مختلفی استفاده می شود که شامل گرفتن شرح حال کامل پزشکی، انجام معاینات فیزیکی، ارزیابی آزمایشگاهی، تست تراکم استخوان و گاهی تصویربرداری رادیولوژیک می باشد. یکی از مهمترین ابزارهای مورد استفاده برای پیش بینی ریسک شکست و در نتیجه شناسایی افراد در معرض خطر، ابزار فارکس است.
همانطور که گفته شد، روش های مختلفی برای تشخیص پوکی استخوان وجود دارد که گرفتن شرح حال کامل پزشکی یکی از مهم ترین آنهاست، زیرا این مرحله به تشخیص اولیه یا ثانویه بودن پوکی استخوان در فرد کمک می کند. بررسی علائم رادیولوژیکی به ویژه به شکل شکستگی مهره و تحلیل استخوان نیز در این زمینه مفید است. تست تراکم استخوان استاندارد طلایی برای تشخیص پوکی استخوان است. نشانگرهای آزمایشگاهی مانند سطوح سرمی کلسیم، فسفر، آلکالین فسفاتاز، آلکالین فسفاتاز استخوان، هورمون پاراتیروئید و همچنین نشانگرهای زیستی استخوان شامل استئوکلسین و تلوپپتید C ترمینال (CTX) نیز در این فرآیند مفید هستند. البته بیوپسی استخوان در تشخیص بیماری و بررسی کیفیت استخوان نیز مفید است که به دلیل تهاجمی بودن مفید نیست.
بنابراین به نظر می رسد شناسایی بیماران در معرض خطر این بیماری و سپس پیشگیری از بروز آن از اهمیت بالایی برخوردار باشد. کیفیت زندگی که شامل تغذیه مناسب، فعالیت بدنی کافی و قرار گرفتن در معرض نور کافی خورشید است در این زمینه حائز اهمیت است. همانطور که می دانیم تغذیه به طور کلی عامل موثری در بسیاری از بیماری ها به حساب می آید و پوکی استخوان نیز از این قاعده مستثنی نیست.
برای پیشگیری از این بیماری رژیم غذایی با کلسیم و ویتامین D کافی ضروری است، لبنیات از جمله غذاهای غنی از کلسیم نیز باید در برنامه غذایی روزانه گنجانده شود و از آنجایی که وجود ویتامین D در کنار کلسیم برای سلامت استخوان ها ضروری است، پس باید ویتامین D کافی در بدن وجود داشته باشد. نور خورشید به عنوان منبع مهمی برای جذب کافی ویتامین D شناخته شده است. لازم به ذکر است که تولید ویتامین D مستلزم تماس مستقیم با نور خورشید است نه مثلاً پشت پنجره. بنابراین تماس مستقیم با نور خورشید به میزان 30 دقیقه در روز باید در برنامه روزانه فرد قرار گیرد.
یکی از راه های مهم برای پیشگیری از پوکی استخوان، فعالیت بدنی منظم است. مطالعات مختلف نشان داده است که ورزش های تحمل وزن که فشار زیادی به استخوان های فرد وارد می کند می تواند بر تراکم استخوان تاثیر مثبت داشته باشد و در نتیجه تراکم استخوان فرد را افزایش دهد، بنابراین انجام این ورزش ها حداقل به مدت 30 دقیقه در روز می تواند کمک کننده باشد.
به گفته مرکز تحقیقات پوکی استخوان، پیاده روی به عنوان یک ورزش موثر برای تراکم استخوان بسیار توصیه می شود. از طرفی انجام فعالیت بدنی باعث افزایش تعادل فرد می شود و در نتیجه برای حفظ تعادل فرد در دوران پیری بسیار مفید است. برای پیشگیری از این بیماری، افراد باید در دوران کودکی و نوجوانی رژیم غذایی غنی از کلسیم داشته باشند، به طور منظم ورزش کنند و همیشه در معرض نور خورشید قرار بگیرند، به طوری که قبل از رسیدن به اوج تراکم استخوان در دهه سوم زندگی، ذخایر استخوانی کافی برای آن ها آماده کنند. خود و در نتیجه با افزایش سن، این افراد کمتر در معرض خطر پوکی استخوان خواهند بود.
منبع: ایسنا

دیدگاهتان را بنویسید