اینترنت طبقه بندی شده، شکاف دیجیتال و مسائل دیگر



اصطلاحاتی مانند درجه بندی، طبقه بندی، تخصص، VPN و مدیریت اینترنت و حتی تنظیمات اینترنت کودکان به معنای تعیین سطح دسترسی کاربران به اینترنت است. در آخرین اقدام عملی که در این مورد دیدیم، کودکان و نوجوانان بر اساس سن گروه بندی و 4 سطح تعیین شدند. اما آخرین اظهار نظر در مورد تعیین میزان دسترسی کاربران به اینترنت را باید متعلق به نماینده مردم شهرکرد دانست.

احمد راستين، عضو و سخنگوي كميسيون فرهنگي مجلس، پس از محدوديت‌هاي اينترنتي كه در اواخر شهريور ماه رخ داد، با اشاره به اينكه «سطوح دسترسي در سراسر جهان تعيين شده است»، معتقد است كه همه صنوف نبايد دسترسي برابر داشته باشند. به محتوای دیجیتال اگرچه همه دولت ها سطح دسترسی کاربران به محتوا را در قوانین خود در نظر گرفته اند، اما سطوح تعریف شده بسته به نوع دولت کشورها متفاوت است. به عنوان مثال، چین دسترسی به اینترنت جهانی را برای همه کاربران محدود کرده است و برخی کشورها محدودیت هایی را برای گروه های سنی کودکان و محتوای مستهجن و خشونت آمیز اعمال کرده اند.

 

سوء استفاده از اینترنت

احمد راستینه، عضو و سخنگوی کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی، اگرچه معتقد است اینترنت فرصت های زیادی را برای توسعه کسب و کار، اقتصاد دیجیتال و فعالیت های اینترنتی در کشور فراهم کرده است، اما معتقد است که دروغ های بزرگ در فضای مجازی می تواند علت اختلالات اخیر

ایشان واقعاً فکر می کردند که ظرفیتی که در روزهای اخیر اینترنت فراهم کرده است، بستری برای گشت و گذار در امواج بیگانگان و به ویژه منافقین است که هزینه زیادی برای امنیت کشور ایجاد می کند.

با این حال وی تاکید کرد که این مشکل حل شده است.

برداشت اصلی نماینده شهرکرد از این مقدمه «تنظیم و قانونی شدن فضای مجازی» و «تعریف و تعیین سطوح دسترسی» بود.

اما سخنگوی کمیسیون فرهنگی در پاسخ به اینکه رهبری همواره بر حضور فعال در عرصه جنگ نرم و جهاد تبیینی تاکید دارند، اما جهاد تبیینی بدون دسترسی به یوتیوب و توئیتر و برخی شبکه های تولید محتوا امکان پذیر نیست. با مخاطبان جهانی ارتباط برقرار کنید. وی این مشکل را تایید کرد و گفت: برای روشن شدن نیاز امروز جهاد است که هم در عرصه داخلی و هم در عرصه بین المللی باید مورد توجه قرار گیرد. دو اقدامی که اشاره کردم اولاً قانونی و ضابطه مند شدن فضای مجازی بود و ثانیاً سطوح دسترسی را تعریف و تعیین کرد تا بتوانیم از ظرفیت اندیشمندان و نخبگان خود در عرصه جهاد بهره ببریم.

درست است اما وی معتقد است جهاد تبیینی منحصراً مختص نخبگان است و تاکید می کند: «اینکه می گویند سطح دسترسی برای همه افراد جامعه یکسان است تا جهاد تبیینی صورت بگیرد، اشتباه است، اما قطعا باید فضاسازی کنیم. در مورد نخبگان و ظرفیتی که آنها می توانند در دیپلماسی بین المللی و تبیین جهاد در صحنه جهانی کمک کنند.

 

یک مفهوم، چندین قالب

شاید اولین اظهارنظر رسمی در مورد اینترنت طبقاتی توسط وزیر وقت ارتباطات در شهریور ۱۳۹۷ و در جریان سخنرانی در شورای اسلامی صورت گرفته باشد.

محمدجواد آذری جهرمی در شورای اسلامی شهر گفت: در بحث ساماندهی کلی دسترسی باید گفت که سطح سیستم برای پزشک، دانش آموز یا کودک 8 ساله باید متفاوت باشد اما در در شرایط فعلی، این تسطیح انجام نشده است. از طرفی امروزه فیلترشکن در کشور به راحتی خرید و فروش می شود و هیچ ملاقاتی با این تجارت صورت نگرفته است و پشت آن کاملاً مشخص است مگر اینکه بتوان متوجه شد چه کسانی پشت کار فیلترشکن هستند.

این در حالی بود که حدود 2 ماه پس از این سخنان، رئیس مرکز ملی فضای مجازی از تدوین آیین نامه ای با کمک دادستانی در خصوص VPN های قانونی خبر داد. یعنی این بار طبقه بندی اینترنت تحت عنوان “VPN قانونی” فاش شد.

ابوالحسن فیروزآبادی با اشاره به اینکه با کمک دادستانی در این زمینه مصوبه ای تهیه شده است، ابراز امیدواری کرد که این بار به دلیل اقتصاد کلانی که فروش این خدمت در کشور ایجاد کرده و به دلیل مسئولیتی که شاهد است. دادستانی و وزارت ارتباطات در کشور اپراتورهایی برای فروش VPN ایجاد می شود و فروش این سرویس در کشور قانونی می شود.

وی به صحبت های آذریجهرمی اشاره کرد و گفت: ما هم مانند وزیر ارتباطات که اعلام کرد فیلترینگ برای یک پسر 5 ساله و یک استاد دانشگاه یکسان نباشد، با بحث تعیین سطوح مختلف دسترسی موافق هستیم و این موضوع را به کارگروه رسیدگی به پرونده های جنایی پیشنهاد دادیم.» دادیم. ما می خواستیم دو سه ماه پیش این مشکل حل شود، اما امیدواریم هر چه زودتر این مشکل حل شود.

از سوی دیگر جواد جاودنیا که مسئولیت معاونت مجازی دادستان کل کشور را برعهده داشت، در فروردین ماه ۱۳۹۸ در گفت و گو با ایرنا رسماً اعلام کرد که تمامی VPN های موجود در بازار ایران غیرقانونی است و زمانی که VPN های قانونی به صورت رسمی راه اندازی می شوند، آن ها به طور رسمی اعلام کردند. مورد توجه جدی تری قرار خواهد گرفت و پیگیری و تقویت خواهد شد.

اما «این موضوع» حل نشد تا اینکه بار دیگر رئیس مرکز ملی فضای مجازی در اسفند ماه سال ۱۳۹۷ طرحی با عنوان «طرح مدیریت VPN و اینترنت» را اعلام کرد که به زودی اجرایی می‌شود و هدف آن طبقه‌بندی دسترسی کاربران به اینترنت است.

فیروزآبادی از اجرای این طرح برای دسترسی اقشار مختلف از جمله خبرنگاران، پزشکان و دانشگاهیان به منظور رفع نیازهای اینترنتی آنها و ارائه شرایط خدمات بهتر به مدیران عامل خبر داد.

سپس نوبت به سرلشکر غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پدافند منحله کشور رسید که در فروردین 1400 در یک برنامه تلویزیونی از واژه سلسله مراتب دسترسی استفاده کرد و اعلام کرد که شبکه ملی اطلاعات به دنبال قطع دسترسی به «اینترنت بین المللی نیست». “، بلکه یک سلسله مراتب دسترسی ایجاد کنید.

 

منطق اساسی

با این حال، اگرچه طبقه بندی اینترنت می تواند برخی از مشکلات را حل کند، اما معایبی نیز دارد.

محمد کیشوری، کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، معتقد است ایجاد اینترنت کلاس درس ممکن است برای داشتن اینترنت کودکان موجه باشد، اما تعریف سطوح مختلف دسترسی برای اقشار بزرگسال جامعه منطق و توجیهی ندارد. بیشتر به اعتماد مردم لطمه می زند.

با تاکید بر اینکه در هیچ کجای دنیا چنین سیستمی برای کل جمعیت کشور اجرا نشده است و ساخت اینترنت کلاس درس عملا با توسعه اینترنت ثابت و بسیاری از سیاست های کلان دیگر در حوزه فناوری اطلاعات در تضاد است، منطق «چرا باید سطح دسترسی یک پزشک با آیا دانشجو یا خبرنگار در دریافت اطلاعات اینترنتی متفاوت است؟ قبول نمی کند

او معتقد است این دسته بندی ها تنها به تحقیر برخی اقشار جامعه و نارضایتی جمعی از او منجر می شود که اصلا مناسب جامعه نیست.

علاوه بر سوال مطرح شده از سوی این کارشناس، تعیین میزان دسترسی به اینترنت بخشی از جامعه را با سقف شیشه ای در دسترسی به اطلاعات و آگاهی مواجه خواهد کرد که نتیجه آن چیزی جز شکاف دیجیتال نخواهد بود. به عبارت دیگر، کاربران برای دسترسی به مناطق محدود مجبور به استفاده از VPN هستند. VPN های رایگان فاقد امنیت لازم هستند و گروه کم درآمد نیز در استفاده از VPN های غیر رایگان با مشکل مواجه خواهند شد. در نتیجه در حوزه دسترسی به اطلاعات و افزایش آگاهی، قشر ممتاز به مراتب از قشر کم برخوردار جامعه عقب تر است. این را سخنان وزیر ارتباطات وقت در سال 2018 تأیید می کند که خطاب به نمایندگان مجلس گفت: “فرض کنید فردا صبح VPN ها در دسترس نیستند. اتفاقاتی که در نتیجه این عمل رخ می دهد غیرقابل تصور است. استاد دانشگاهی که دنبال مقاله علمی می‌گردد مشکل پیدا می‌کند، تاجری که می‌خواهد تحریم‌ها را دور بزند و پول را به حساب بانکی واریز کند دچار مشکل می‌شود، همه توسعه‌دهندگان نرم‌افزار با این اقدام دچار مشکل می‌شوند».

منبع: روزنامه همشهری

دیدگاهتان را بنویسید